ABC pacjenta onkologicznego

Współpraca w zakresie publikacji informacji dla pacjentów - www.zwrotnikraka.pl

Badanie krwi

Do badania pobiera się krew obwodową. Badanie próbek krwi obejmuje ocenę elementów upostaciowanych krwi (krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek) oraz składu osocza. Badanie elementów upostaciowanych posiada szereg odmian.

  1. Morfologia krwi obwodowej polega na określeniu liczby krwinek białych, krwinek czerwonych, wartości hematokrytu (stosunku objętości krwinek czerwonych do objętości pełnej krwi), stężeniu hemoglobiny; często z morfologią krwi mierzy się wskaźniki oceniające krwinki czerwone, takie jak: średnia objętość krwinki czerwonej (MCV), średnia zawartość hemoglobiny (MCH) i średnie stężenie hemoglobiny (MCHC), wskaźnik zróżnicowania objętości krwinek czerwonych (RDW).
  2. Rozmaz krwi obwodowej (leukocytogram) polega na określeniu ilości poszczególnych typów krwinek białych: granulocytów obojętnochłonnych pałeczkowatych i podzielonych, granulocytów kwasochłonnych, granulocytów zasadochłonnych, limfocytów i monocytów.
  3. Liczba płytek krwi jest zwykle określana łącznie z morfologią krwi.
  4. Badanie cytogenetyczne komórek jądrzastych krwi.

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza. Badanie osocza ma na celu określenie poziomu enzymów, hormonów, białek, elektrolitów i pierwiastków śladowych w organizmie:

  • stężenia elektrolitów (chlorku, sodu, potasu wapnia, magnezu, fosforanu i innych),
  • stężenia produktów końcowych przemiany materii, zawierających azot: mocznik, kreatynina, kwas moczowy, amoniak,
  • stężenia glukozy,
  • stężenia lipidów (lipidogram): stężenie cholesterolu całkowitego i w poszczególnych frakcjach lipoproteinowych oraz stężenie tri glicerydów,
  • aktywności enzymów taki jak: aminotransferaza alaninowa (AlAT), aminotransferaza asparaginianowa (AspAT), fosfataza zasadowa (Falk),  glutamylotransferaza (GGTP)
  • stężenia białek (proteinogram): stężenie albumin i globulin (frakcje globulin: alfa, beta i gamma),
  • stężenia bilirubiny,
  • stężenia markerów (wskaźników) nowotworowych – na przykład: antygen specyficzny gruczołu krokowego (PSA), antygen rakowo-płodowy (CEA), białko płodowe alfa (AFP),
  • obecności specyficznych przeciwciał – na przykład: przeciwko różnym antygenom wirusa zapalenia wątroby typu B (przeciwciała anty-HBs i inne), wirusowi AIDS (przeciwciała anty-HIV), streptolizynie O paciorkowca hemolitycznego z grupy A (odczyn ASO) oraz wiele innych;
  • stężenia hormonów przysadki mózgowej (na przykład: hormon tyreotropowy - TSH, prolaktyna, hormon folikulotropowy - FSH, hormon luteinizujący - LH) oraz obwodowych gruczołów dokrewnych: tarczycy (czterojodotyronina - T4), przytarczyc (parathormon - PTH), gonad (na przykład estradiol, progesteron, testosteron), nadnerczy (na przykład kortizol);
  • stężenia metali takich jak: żelazo, lit, ołów, rtęć, cynk.

Bardzo częstym badaniem krwi jest tzw. odczyn Biernackiego (OB), który jest miarą szybkości opadania krwinek czerwonych w osoczu w czasie jednej godziny.

Wróć do listy haseł