ABC pacjenta onkologicznego

Współpraca w zakresie publikacji informacji dla pacjentów - www.zwrotnikraka.pl

Radioterapia

Radioterapia jest metodą leczenia promieniowaniem jonizującym. Rzadko stosuje się tę metodę jako leczenie samodzielne i jednocześnie leczenie radykalne. Na ogół razem z radioterapią występuje operacja chirurgiczna i chemioterapia Takie połączenie metod przekłada się na bardziej skuteczne leczenie skojarzone, którego celem jest uzupełnienie bądź wzmocnienie efektu zastosowanych metod terapeutycznych. Podobnie jak metoda operacji chirurgicznej, radioterapia może reprezentować zarówno leczenie radykalne, jak i leczenie paliatywne.

Promieniowanie jonizujące działa na komórki nowotworowe oraz komórki zdrowe, przy czym te ostatnie mają większe możliwości regeneracji. Reakcja bezpośrednia komórki nowotworowej na działanie radioterapii następuje wtedy, gdy napromieniowaniu zostaje poddany materiał genetyczny komórek. Kwant promieniowania trafia bezpośrednio w nić DNA i uszkadza ją. Reakcja pośrednia zachodzi w momencie, gdy w komórkach nowotworowych dochodzi do radiolizy wody, w wyniku czego powstają wolne rodniki, które uszkadzają elementy ważne dla życia komórki. Warto podkreślić, że działanie promieniowania jonizującego nie jest dla pacjenta odczuwalne w trakcie zabiegu - radioterapia jest bezbolesna.

Stosowana niegdyś terapia rentgenowska, w której źródłem promieniowania był terapeutyczny aparat rentgenowski, została zastąpiona terapią megawoltową (tak zwana „bomba kobaltowa”). Terapia megawoltowa, czyli stosująca promieniowanie o większej energii i przenikliwości, jest bezpieczniejsza i daje mniej powikłań niż terapia rentgenowska. Bomba kobaltowa to kuliste urządzenie, w którego obudowie znajduje się silne źródło promieniowania kobaltu 60Co. Przy jego pomocy wiązkę promieniowania można kierować pod różnymi kątami i w różnych płaszczyznach, dzięki czemu naświetlanie stało się bardziej precyzyjne. Rzadziej w radioterapii stosuje się „bombę cezową", czyli urządzenie emitujące promienie cezu 137Cs. Obecnie do leczenia radioterapeutycznego stosuje się również przyspieszacze liniowe (terapia dostosowawcza czyli konformalna 3D). Dzięki użyciu przyspieszacza liniowego można uzyskać jeszcze większą dokładność przeprowadzanych zabiegów.

Rodzaje radioterapii różnią się w zależności od tego, gdzie zostaje umieszczone źródło promieniowania:
Brachyterapia - metoda polegająca na umieszczeniu źródła promieniowania w jamach ciała, bezpośrednio w guzie albo w jego otoczeniu (jamie ustnej, macicy i drogach rodnych, prąciu).
Teleradioterapia - metoda z zastosowaniem wiązki promieniowania z zewnątrz. Stosowana zazwyczaj do napromieniania zmian powierzchownie położonych (rak sutka, rak tkanek miękkich) oraz nowotworów głębiej położonych (rak płuca, rak nerki, rak pęcherza moczowego).
Radioterapia izotopowa - metoda polegająca na dożylnym podaniu izotopów promieniotwórczych. Stosowana najczęściej w leczeniu raka pęcherzykowego tarczycy oraz czerwienicy prawdziwej.

Wróć do listy haseł