Aktualności

Kampania edukacyjna ,, Rak UV '' na temat raka kolczystokomórkowego skóry

2020-05-24 | AUTOR: Redakcja ,,SARCOMA''

„Rak UV” to ogólnopolska kampania edukacyjna poświęcona niebarwnikowemu nowotworowi złośliwemu skóry, rakowi kolczystokomórkowemu skóry (cSCC – cutaneous squamous cell carcinoma cancer), której celem jest edukacja i budowa świadomości społecznej na temat raka kolczystokomórkowego skóry, czynników ryzyka oraz możliwych form profilaktyki, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka zachorowania. Z roku na rok liczba nowotworów skóry rośnie, a jak podkreśla prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie - ,,Już teraz raki skóry stanowią 30% wszystkich rozpoznawanych nowotworów złośliwych a rak kolczystokomórkowy (SCC) jest drugim najczęściej występującym rakiem skóry. Niestety dane epidemiologiczne nie są pełne. Na podstawie danych chorobowości można szacować, że w Polsce jest to około 40-50 tys. zachorowań rocznie. Niestety są to głównie przypadki nierejestrowane, które są z reguły operowane lub leczone miejscowo przez dermatologów czy chirurgów plastyków ’’.

Inicjatorami kampanii są organizacje pacjenckie działające od wielu lat na rzecz poprawy sytuacji pacjentów onkologicznych w Polsce: Polskie Amazonki Ruch Społeczny, Fundacja Gwiazda Nadziei, Fundacja Onkologiczna Nadzieja, Fundacja Życie z Rakiem, Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma i Stowarzyszenie MANKO.

Rak kolczystokomórkowy (squamous cell carcinoma, SCC), znany też jako rak kolczystokomórkowy skóry (cutaneous squamouscell carcinoma cancer – cSCC), to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek nabłonka płaskiego (squamous cell) zaliczany do niebarwnikowych nowotworów skóry. Przyczyną jego rozwoju jest nieprawidłowe namnażanie się keratynocytów spowodowane w głównej mierze szkodliwym oddziaływaniem promieniowania UV. Dlatego wśród szczególnie narażonych na zachorowania są osoby wykonujące pracę na czystym powietrzu, czyli rolnicy, sadownicy, ogrodnicy czy robotnicy budowlani, niestosujący niedostatecznej lub żadnej ochrony przed promieniowaniem słonecznym, która jest jednym z głównych elementów profilaktyki przed rakiem kolczystomórkowym skóry jak i innych nowotworów skóry. Wśród grup wysokiego ryzyka są też pacjenci poddani w przeszłości leczeniu za pomocą promieniowania jonizującego, z osłabioną odpornością lub z genetyczną predyspozycją do zachorowania na nowotwory skóry. Szczególnie w okresie letnim, przed wyjściem z domu, należy pamiętać o kremach z filtrem, zasłonięciu szyi czy ramion, gdzie najczęściej występują zmiany (80%), ale mogą się też pojawić na kończynach czy tułowiu (20%). Chorują nie tylko seniorzy w 8. dekadzie życia, ale też poniżej 60. roku życia.

Samoobserwacja pacjenta powinna odbywać się przynajmniej raz w miesiącu. Zwłaszcza każda nowa zmiana na skórze powinna skłonić do wizyty u dermatologa i przeprowadzenia badania dermatoskopem lub wideodermatoskopem. Następnie w przypadku podejrzenia raka kolczystokomórkowego, pobiera się wycinek i poddaje badaniu histopatologicznemu, które jest standardem w rozpoznaniu tego typu nowotworu skóry. Mimo, że w początkowej fazie rak kolczystokomórkowy wygląda na niegroźną zmianę, często pokryta jest strupkiem i charakteryzuje się powolnym wzrostem, późno zdiagnozowany może prowadzić do przerzutów w innych narządach lub nawet śmierci. Najwyższy odsetek wyleczeń niesie radykalne wycięcie chirurgiczne. Do innych metod leczenia zaliczamy leczenie powierzchowne (np. 5- fluorouracyl czy peeling chemiczny) i leczenie miejscowe ( chemioterapia, laseroterapia czy elektrokoagulacja). W USA i EU można stosować ponadto terapię innowacyjną, która nie jest obecnie refundowana w Polsce.

Kampania ,, Rak UV’’ powstała, aby zwiększyć niską świadomość społeczną na temat raka kolczystomórkowego skóry i zgłaszalność na badania oraz poszerzyć wiedzę na temat profilaktyki i leczenia, dlatego działania edukacyjne będą kierowane do rolników, ogrodników czy seniorów z gmin wiejskich i miejsko- wiejskich. Edukacja będzie prowadzona nie tylko za pośrednictwem strony internetowej kampanii www.rakuv.pl czy za pomocą social mediów partnerów kampanii, ale również wydarzeń bezpośrednio docierających do adresatów kampanii. Nie zabraknie spotkań edukacyjnych czy dystrybucji materiałów edukacyjnych. Kampania rusza wraz z początkiem sezonu letniego.

Patronat nad kampanią objęli: Minister Zdrowia, Rzecznik Praw Pacjenta, Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Związek Gmin Wiejskich RP, Związek Zawodowy Rolnictwa i Obszarów Wiejskich "Regiony" , Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki, Związek Sadowników Rzeczpospolitej Polskiej oraz Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów.