Przeżywanie żałoby przez dziecko powyżej sześciu miesięcy i poniżej dwóch lat

Jak przeżywa ?

  1. Po śmierci matki zauważy jej nieobecność.
  2. Może zmienić się jego zachowanie – może być bardziej płaczliwe, niespokojne albo bardziej spokojne, apatyczne (robiące wrażenie smutnego). Te stany mogą trwać bardzo krótko, co wiąże się z  dojrzałością dziecka w tym wieku,
  3. Mogą wystąpić zaburzenia snu, łaknienia, może zacząć chorować, dzieci które już sygnalizowały potrzeby fizjologiczne, mogą ponownie ich nie kontrolować.
  4. Dziecko poczuje zmianę zachowania znanej mu osoby (rodzica, rodzeństwa), zwłaszcza, kiedy silnie przeżywa ona stratę.
  5. Dziecko nie rozumie, że śmierć jest nieodwracalna, może szukać zmarłego. Starsze może przywoływać jego imię, dopominając się jego obecności.
  6. Tęskni i czeka na powrót osoby zmarłej.
  7. „Lgnie” do innych, dopomina się uwagi, pieszczot, czułości.
  8. Zdarza się, że dziecko nie zmienia swojego zachowania, np. kiedy rodzic bardzo przeżywa swoja żałobę, dziecko instynktownie chroniąc go staje się „dzielne” i nie mówi o swoich potrzebach.

Jak możesz pomóc ?

  1. Zapewnij częstą obecność, czułość, przytulanie - to poprawia zaburzone poczucie bezpieczeństwa.
  2. Wykaż wyrozumiałość na nietypowe zachowania, zwłaszcza płacz dziecka,
  3. Jeżeli opiekun dziecka bardzo przeżywa swoją żałobę, pomóż mu w opiece i codziennych obowiązkach. Wtedy pośrednio pomożesz też dziecku.
  4. Poświęć czas na zabawę z dzieckiem, dziecko w ten sposób wyraża silne emocje, których doświadcza, a których jeszcze nie potrafi nazwać,
  5. Dziecko,które spało samodzielnie może chcieć teraz spać z rodzicem/opiekunem – pozwól mu na to.

Anna Putro - psycholog Hospicjum Domowego , prowadzonego przez Zgromadzenie Księży Marianów.

Katarzyna Proć - psycholog z fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa.

Barbara Smolik – psycholog, w trakcie 4-letniej szkoły psychoterapii „Centrum CBT” w Warszawie, pracuje z osobami chorymi nowotworowo i ich rodzinami.

Bibliografia:

  • Dzieci poznają tajemnicę śmierci. Marielene Leist. Drukarnia i Księgarnia Świętego Wojciecha Sp. z o. o., Poznań 2009
  • Interwencja kryzysowa. Dorota Kubacka-Jasiecka. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010
  • Śmierć  oczami dziecka jak pomagać w żałobie? Marie-Madeleine de Kergorlay-Soubrier. Wydawnictwo Salwator, Kraków 2011
  • Żałoba w rodzinie. Martin Herbert. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk, 2005