Przeżywanie żałoby przez dziecko powyżej ośmiu lat i poniżej dwunastu lat

Jak przeżywa ?

  1. Świadomość śmierci dziecko w tym wieku ma taką, jak człowiek dorosły.
  2. Częściej niż u młodszych dzieci mogą się pojawić zachowania buntownicze i agresywne.
  3. Może domagać się samotności, ale może też domagać się obecności rodziców.
  4. Przeżywa smutek, złość, gniew, żal, tęsknotę; może wyrażać je bardzo intensywnie.
  5. Może mieć kłopoty z nauką. Może wagarować i nie chcieć chodzić do szkoły.
  6. Może odczuwać lęk przed stratą kolejnej, bliskiej osoby.

Jak możesz pomóc ?

  1. Pozwól na wyrażanie emocji w atmosferze zaufania i poczucia bezpieczeństwa. Wykaż cierpliwość, wyrozumiałość. Okaż czułość, miłość, troskę.
  2. Pozwól dziecku na poszukiwanie wsparcia u rówieśników.
  3. Powiadom wychowawcę o sytuacji, bądź z nim w kontakcie.
  4. Zachowaj szczególną czujność, kiedy dziecko zachowuje się tak, jakby nic się nie stało. Może w ten sposób chronić cię przed dodatkowym cierpieniem.
  5. Czasami dziecko będzie wolało porozmawiać o trudnościach z dalszym krewnym, przyjacielem rodziny, pedagogiem. Przy nim może czuć się wtedy bezpieczniejsze, może rozmawiać bez skrępowania, bez strachu. Kiedy ty silnie przeżywasz żałobę, wtedy dziecko może ciebie w ten sposób chronić. Pozwól mu na to.
  6. Nie odsuwaj dziecka od zaistniałej rzeczywistości. Może dowiadywać się różnych szczegółów o śmierci bliskiej osoby z plotek. Lepiej żeby informacje miało od ciebie.
  7. Latorośl może przejawiać zachowania charakterystyczne dla dzieci w wieku 5-8 lat, to normalne. Weź to pod uwagę, kiedy będziesz mu pomagać.

Anna Putro - psycholog Hospicjum Domowego , prowadzonego przez Zgromadzenie Księży Marianów.

Katarzyna Proć - psycholog z fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa.

Barbara Smolik – psycholog, w trakcie 4-letniej szkoły psychoterapii „Centrum CBT” w Warszawie, pracuje z osobami chorymi nowotworowo i ich rodzinami.

Bibliografia:

  • Dzieci poznają tajemnicę śmierci. Marielene Leist. Drukarnia i Księgarnia Świętego Wojciecha Sp. z o. o., Poznań 2009
  • Interwencja kryzysowa. Dorota Kubacka-Jasiecka. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010
  • Śmierć  oczami dziecka jak pomagać w żałobie? Marie-Madeleine de Kergorlay-Soubrier. Wydawnictwo Salwator, Kraków 2011
  • Żałoba w rodzinie. Martin Herbert. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk, 2005