Jak dzieci przeżywają żałobę - szczególne zalecenia

Pomagając dzieciom i młodzieży miej na uwadze niżej podane wskazania.

  1. O ile to możliwe, dziecko powinno być w swoim domu. Czuje się bezpiecznie w otoczeniu znanych i lubianych przedmiotów, zabawek, „przytulanek”, itp.
  2. Proste i bezpośrednie wyjaśnienie czym jest śmierć jest zawsze lepsze niż wszelkie próby ukrycia tego faktu.
  3. Jeśli jest to możliwe, nie należy rozdzielać rodzeństwa. Rozdzielenie powoduje kolejną zmianę, która dodatkowo zakłóca równowagę.
  4. Nie izoluj dziecka w sytuacji żałoby rodziny, pozwól mu w bezpiecznym środowisku dorosłych przeżywać swoją żałobę.
  5. Rozmowy o zmarłym prowadź w atmosferze czułości do dziecka.
  6. Jeśli to możliwe, dziecko powinno być pod opieką jednej osoby, która przejmie nad nim dalszą opiekę.
  7. Jeśli dziecko jest na tyle duże, zapytaj, czy chce uczestniczyć w pogrzebie. Okaż zrozumienie dla każdego jego wyboru. Jeśli dziecko jest małe, a ty intensywnie przeżywasz swoją żałobę i chcesz wziąć udział we wszystkich uroczystościach pogrzebowych zadbaj, aby dzieckiem zajęła się osoba, która będzie miała więcej siły i możliwości, aby skupić się na jego potrzebach. Ważne, żeby dziecko tą osobę znało i lubiło. Taka „ciocia/wujek” będzie mogła/mógł w szczególny sposób zająć się dzieckiem, wyjść z nim z kościoła, gdy będzie chciało, wrócić do domu, gdy będzie już zmęczone lub znudzone. Omów to wcześniej z dzieckiem. Wytłumacz, dlaczego ty nie będziesz mogła/mógł się nim zająć. Do kogo może się zwrócić, jak będzie czegoś potrzebowało. Powiedz, że nic się nie stanie, nie będziesz na nie zły, gdy będzie chciało wyjść wcześniej.
  8. Nie mów dziecku, że osoba umarła jest teraz na chmurce, że zasnęła, że wyruszyła w daleką podróż. Takie informacje budzą w dziecku lęk i zamęt. Dziecko może zacząć bać się zasypiania, kojarząc, że może wtedy umrzeć; może bać się podróżować lub może obawiać się, że ukochana osoba spadnie z chmurki i coś złego jej się stanie.

Anna Putro - psycholog Hospicjum Domowego , prowadzonego przez Zgromadzenie Księży Marianów.

Katarzyna Proć - psycholog z fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa.

Barbara Smolik – psycholog, w trakcie 4-letniej szkoły psychoterapii „Centrum CBT” w Warszawie, pracuje z osobami chorymi nowotworowo i ich rodzinami.

Bibliografia:

  • Dzieci poznają tajemnicę śmierci. Marielene Leist. Drukarnia i Księgarnia Świętego Wojciecha Sp. z o. o., Poznań 2009
  • Interwencja kryzysowa. Dorota Kubacka-Jasiecka. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010
  • Śmierć  oczami dziecka jak pomagać w żałobie? Marie-Madeleine de Kergorlay-Soubrier. Wydawnictwo Salwator, Kraków 2011
  • Żałoba w rodzinie. Martin Herbert. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk, 2005