Aktualności
Dodano: 2012-04-28
Dodano: 2012-04-27
Dodano: 2012-04-20
Dodano: 2012-04-20
Dodano: 2012-04-11
Archiwum aktualności
Czerniaki skóry
Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii jest jednym z wiodących europejskich ośrodków w leczeniu chorych na czerniaka skóry. W oparciu o unikalną bazę około 2000 chorych na czerniaki, z czego ponad 1200 chorych poddanych biopsji węzła wartowniczego, dokonano wielu analiz poświęconych zagadnieniom związanym z problemami biopsji węzła wartowniczego, opublikowanych w znaczących międzynarodowych czasopismach naukowych i szeroko cytowanych w piśmiennictwie. Analizowana grupa chorych, poddanych biopsji węzła wartowniczego, należy do największych na świecie. W pracach tych wykazano, że obecność przerzutów do węzłów wartowniczych jest najważniejszym czynnikiem prognostycznym, istotnie pogarszającym rokowanie u chorych na czerniaki skóry. W związku z kontrowersjami pojawiającymi się w piśmiennictwie światowym odnośnie zwiększonej częstości przerzutów in-transit/wznów miejscowych (IT/LR) u chorych po dodatniej biopsji węzła wartowniczego i uzupełniającej limfadenektomii (CLND; completion lymph node dissection) przeanalizowano ten problem w porównaniu z grupą chorych poddanych terapeutycznej limfadenektomii z powodu klinicznych (wyczuwalnych palpacyjnie i potwierdzonych badaniem cytologicznym) przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych (TLND; therapeutic lymph node dissection), nie potwierdzając zwiększonego odsetka nawrotów in-transit w grupie CLND w porównaniu z TLND. Kolejnym, analizowanym zagadnieniem było określenie czynników wpływających na występowanie nawrotów w spływach chłonnych po negatywnych (określonych jako fałszywie ujemne) biopsjach węzła wartowniczego (WW) u chorych na czerniaki skóry. Odsetek nawrotów w spływach po uprzednio wykonanych ujemnych biopsjach WW wyniósł 5,8%. Obecnie Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii z współpracuje w ramach międzynarodowej grupy badawczej (wraz z ośrodkiem z Rotterdamu i Berlina) w projekcie (również w ramach grantu MN), którego celem jest określenie zestawu czynników, które pozwalają na wyodrębnienie grupy chorych, u których po dodatniej biopsji węzła wartowniczego nie stwierdza się przerzutów do pozostałych węzłów. Umożliwić to może ograniczenie konieczności wykonywania CLND u 70-80% chorych. Celem tej pracy jest również ocena rokowania takiej podgrupy chorych w stosunku do czasu przeżycia wolnego do nawrotu choroby (DFS) oraz czasu przeżycia całkowitego (OS). Część wyników była prezentowana podczas konferencji ASCO 2009 i SSO 2010. Druga grupa zagadnień badawczych związanych z chorymi na czerniaki dotyczy badań nad wykorzystaniem technik molekularnych w diagnostyce i określeniu rokowania tych nowotworów, co realizowane jest w ścisłej współpracy z Zakładem Biologii Molekularnej Centrum Onkologii. W 2002 roku rozpoczęliśmy prace, których podstawę stanowiła hipoteza zakładająca, że w grupie chorych na czerniaka w III stopniu zaawansowania (z przerzutami do regionalnych węzłów chłonnych) wynik testu molekularnego oceniającego obecność komórek czerniaka w wysiękowym płynie chłonnym po terapeutycznym radykalnym usunięciu węzłów chłonnych u chorych z przerzutami do regionalnych węzłów chłonnych bez cech przerzutów odległych pozwoli na wyselekcjonowanie grup o różnym rokowaniu. Celem pracy była ocena obecności komórek czerniaka w wysięku chłonnym i krwi obwodowej u chorych na czerniaka skóry po limfadenektomii (LND) za pomocą metody RT-PCR i korelacja uzyskanych wyników z nawrotami choroby, przeżyciami i czynnikami rokowniczymi. W oparciu o test wielomarkerowy (początkowo dwumarkerowy dla tyrozynazy i MelanA/MART1, później uzupełniony o uMAGE) dodatnie wyniki reakcji RT-PCR w wysięku chłonnym stwierdzono u około 27% chorych. Dodatnie wyniki RT-PCR w chłonce korelowały z ustalonymi czynnikami rokowniczymi w III stopniu zaawansowania: liczbą przerzutowych regionalnych węzłów chłonnych (p=0,03), naciekiem pozatorebkowym przerzutów do węzłów (p=0,004) i rodzajem LND (CLND vs. TLND; p = 0,0004). U chorych z dodatnimi wynikami RT-PCR w wysięku po LND obserwowano istotnie większy odsetek nawrotów choroby (78%) niż u chorych z ujemnymi wynikami testu (48%; p = 0,0005). Stwierdzono istotną zależność między dodatnimi wynikami wielomarkerowego testu RT-PCR w wysięku chłonnym, a gorszymi przeżyciami całkowitymi (OS) i przeżyciami wolnymi od nawrotu choroby (DFS), zarówno na podstawie analiz jednoczynnikowych, jak i wieloczynnikowych. Test RT-PCR na obecność komórek czerniaka w wysięku chłonnym jest pierwszym, odkrytym molekularnym kryterium rokowniczym u chorych na czerniaka skóry w III stopniu zaawansowania o tak dużej sile statystycznej w przewidywaniu progresji choroby. Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii jest również aktywnym członkiem wielu międzynarodowych organizacji zajmujących się badaniami nad czerniakiem (m.in. EORTC Melanoma Group – P. Rutkowski, M. Zdzienicki; Global Melanoma Task Force – P. Rutkowski), uczestniczy w międzynarodowych, prospektywnych badaniach klinicznych w tym zakresie. Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Centrum Onkologii współtworzyła również polskie wielospecjalistyczne zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne u chorych na czerniaki skóry.
